|
JAVA: Farklı işletim sistemlerinde sorunsuz çalışacak
programlar yazabilmek amacıyla geliştirilen programlama diline
verilen addır. Bu dile, genellikle internet üzerinde rastlıyoruz.
Çünkü internet, farklı işletim sistemlerine sahip değişik model
bilgisayarların bağlandığı ortak bir ağ olma özelliğini taşır.
Ayrıca yeni nesil cep telefonlarında kullanılan küçük uygulamalar
da, çoğu zaman Java dili ile yazılmaktadır.
JAVA SCRİPT: Netscape tarafından yaratılmış; son derece
basit bir yazılım dilidir. Java dilindeki kodlamaların kullanımı
esasına dayanır.
JOKER KARAKTER: Herhangi bir dosyayı ya da klasörü ararken
lam isimlerini hatırlamayabilirsiniz. Aynı şekilde internetle
arama yaparken, kullanılan anahtar kelimelerin lam olarak nasıl
yazıldığı hatırlanamayabilir. Joker karakterler de, işle bu tip
durumlarda devreye girerler.
Joker karakterler, soru işareti ve yıldız olmak üzere ikiye
ayrılırlar. Soru işareti (?) tek bir karakter için, yıldız (") ise
birden çok karakter için kullanılabilir. Örneğin arama sırasında
Tele?.doc" metnini girerseniz, "tele5.doc" veya "tele.doc" gibi
dosyalar bulunacaktır. Bu aramanın sonucunda "telefon.doc" gibi
dosyalar bulunamaz. Ama girdiğimiz metin "Tele*.doc" olsaydı, ismi
"tele" ile başlayan tüm dosya ve klasörler listelenecekti (tele,
telefon, televizyon gibi).
JOYSTİCK (OYUN ÇUBUĞU): Genellikle uçuş simülasyonlarında
kullanılan ve gerçek bir uçak içerisinde görebileceğiniz kumanda
koluna benzeyen oyun kontrol cihazlarına verilen addır. Ancak
kullanım alanını sadece uçuş oyunları ile sınırlamak da doğru
olmaz. Hemen hemen her türlü oyun, joystick ile idare edilebilir.
Piyasada çok farklı tasarımlara ve özelliklere sahip sayısız
modele rastlamak mümkün. Bu modellerin büyük çoğunluğu, bilgisayar
bağlantısı için USB veri yolunu tercih ediyorlar. Ancak ses kartı
üzerindeki oyun bağlantı noktasını (Game-Port) kullanan modeller
de halen varlıklarını sürdürüyorlar.
JPEG, JPG: Özellikle dijital ortama aktarılmış resimlerin
dosyalanması için kullanılan bir resim dosyası formatıdır. Bu
formatta kaydedilen resimler, diğer formatlara oranla çok daha az
yer kaplarlar. Bu yüzden diğer formatlar, özellikle internet
üzerinde yayınlanacaklara, çoğu zaman JPEG haline dönüştürülerek
saklanırlar. Ancak dönüştürme işlemi, orijinal resim kalitesini de
düşürecektir. Çünkü bu işlem, dosyaların sıkıştırılması anlamına
gelir. Eğer sıkıştırma oranını çok yüksek tutmazsanız, kalitede
önemli bir düşüş yaşanmaz. Ancak yüzde 30 ve üzerindeki
sıkıştırmalarda, kalite kaybı gözle görülecek kadar açıktır.
JUMPER: Anakart, CD sürücü ya da sabit disk gibi cihazların
üzerinde bulunan ve farklı ayarların yapılabilmesine imkan tanıyan
küçük anahtarlara verilen isimdir. Bu anahtarlar, genellikle
plastik bir kılıf içerisindeki metal parçadan oluşurlar ve
kendileri için uygun olan pinlere takılırlar.
Örneğin bir sabit diskin "master" ya "slave" olacağı, jumper'ların
yardımıyla belirlenir. BlOS'un sıfırlanması işlemi ise, anakart
üzerindeki ilgili jumper'ın farklı pinlere yerleştirilmesi ile
mümkün olabilir.
KABLO INTERNET: Kablo TV şebekesi üzerinden verilen hızlı
ve kesintisiz bir internet bağlantı tipidir. Kablo internet
bağlantısı için telefon hatları kullanılmaz. Yani bağlı kaldığınız
süreye göre belli bir ücret ödemek zorunda değilsiniz.
Kablo internetten yararlanmak için, öncelikle bu servise abone
olmanız gerekir. Bu tip bağlantılar için standart bir dial-up
modem kullanılmaz. Ancak bağlantı için gereken modem, abonelik
sırasında zaten kullanıcılara sunulur (depozito ücreti
karşılığında). Eğer aylık belli bir sabit ücreti ödemeyi kabul
ederseniz, siz de hızlı internetin tadını çıkartmaya
başlayabilirsiniz. Ancak öncelikle Kablo TV hizmetine abone
olmanız gerekeceğini de unutmayın.
KABLO MODEM: Kablo internet bağlantısı ile birlikte
kullanılan özel modemlere verilen genel addır.
KABLOSUZ İLETİŞİM: Birden fazla bilgisayar ya da aygıt
arasında, kablo kullanılmadan gerçekleştirilen iletişim şeklidir.
Birçok farklı kablosuz iletişim tipinden bahsedilebilir. Ancak
günümüzde en çok kullanılan bağlantı tipleri, kızılötesi ışıma,
cep telefonları veya kablosuz telefonlarda rastladığımız radyo
frekansları ve Bluetooth'tur.
KALDIRMA: Daha önce yüklenmiş (kurulmuş) olan bir programın
dosyalarını ve klasörlerini sabit diskten silme işlemidir. Ancak
"kaldırma" terimini sadece yazılımlar için kullanmıyoruz. Eğer
sisteminizi oluşturan donanımlardan birisini çıkartmak isterseniz,
öncelikle sürücüleri silmeli, hemen ardından da donanımınızı
bilgisayardan ayırmalısınız. İşte bu işlem de, genellikle
"kaldırma" olarak adlandırılır.
KAYIT TARAYICI: Kayıt sorunlarını bulan ve düzelten sistem
bakım programıdır. Bilgisayarınızı her başlattığınızda, Kayıt
Tarayıcı'da Kayıt Defteri'ni (Registry) tarar ve tutarsız veri
yapılarını düzeltir.
KILOBYTE: Disketler, sabit diskler ya da CD'ler için
kullanılan ve depolama alanının büyüklüğünü belirtmemizi sağlayan
ölçü birimlerinden birisidir. Bir kilobyte, toplam 1024 byte ile
eşdeğerdir.
KB: Depolama alanının büyüklüğünü belirtmek için kullanılan
"Kilobyte" teriminin kısaltmasıdır.
KBPS: Dala geçiş hızını ölçmek için kullanılan ölçüm
birimine verilen addır ve bir saniye içerisinde gerçekleşen veri
akış hızını temsil eder. Örneğin 1 Kbps, saniyede 1 KB (1024 byte)
veri aktarımı yapılabileceği anlamına gelir.
KERNEL: Windows işletim sistemlerinin en temel parçasını
oluşturan program koduna verilen isimdir. "Kemerin zarar görmesi,
Windows'un da çalışmamasına neden olur.
KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAĞI (UPS): Elektrik kesintisi gibi
durumlarda bilgisayarın istenmeyen bir biçimde kapanmasını önleyen
ve çalışmaya devam etmenizi sağlayan cihazlara verilen addır. Bu
cihazlarda, herhangi bir güç kesintisinden sonra bilgisayarın bir
süre daha çalışmasını sağlamak için pil kullanılır. Piller,
kapasiteleri ile doğru orantılı olarak, bir miktar gücü depolarlar
ve kesinti sırasında bu gücü devreye sokarlar. Piyasada, çok
farklı kapasitelere sahip olan sayısız kesintisiz güç kaynağı
bulmanız mümkün.
KICK: Tekme anlamına gelen İngilizce bir terimdir. IRC'de
(internet üzerinde sohbet ederken), kanal operatörlerinin
istenmeyen katılımcıları sistemden uzaklaştırması anlamına gelir.
KISAYOL: İşletim sistemi altında çalışan herhangi bir
programı hızlı bir biçimde çalıştırmanıza İmkan tanıyan
bağlantılara kısayol denir. Örneğin Word programını çalıştırmak
için, masaüstünde yaratılacak kısayol simgesini kullanabilirsiniz.
KIZILÖTESİ (IR): İnsan gözüyle görülemeyen ve ancak özel
alıcı / vericiler yardımıyla tanımlanabilen kırmızı ötesi ışınlara
verilen addır. Kablosuz fare ve klavye gibi bazı cihazlar,
bilgisayar bağlantısı için kızılötesi ışıma teknolojisinden
yararlanırlar. Bilgisayarla kızılötesi ışıma aracılığıyla iletişim
kuran cihazların tümü, genel olarak "kızılötesi aygıt" olarak
bilinir.
KLASÖR: Sabit disk, disket ya da CD gibi depolama ortamları
üzerinde yer alan verilerin sınıflandırılmaları için kullanılan
ayırma birimlerine verilen isimdir. Bir klasör, içerisinde çok
sayıda farklı dosyayı ya da başka klasörleri barındırabilir. Ana
klasör altında bulunan her bir klasöre "alt klasör" adı verilir.
Klasörler, Windows ve Linux gibi işletim sistemlerinde küçük bir
klasör simgesi ile belirtilirler. Bir klasörü açmak için üzerine
çift tıklamak yeterli olacaktır. Bu şekilde ekrana yeni bir
pencere gelir ve klasörün içerdiği tüm dosya ve alt klasörler
listelenir.
KLAVYE: Bilgisayar sistemleri için en hayali bileşenlerden
birisidir. Klavye üzerinde pek çok farklı tuş bulunur ve sisteme
çeşitli komutların girilmesi işlemi bu tuşların yardımıyla
gerçekleşir. Bazı klavye tuşlarının görevi, üzerlerinde belirtilen
harf ve rakamları ekrana taşımakla sınırlı olabilir. Ancak "enter"
ya da "del" gibi tuşlar, kendilerine atanan fonksiyonları yerine
getirmekle yükümlüdürler.
Piyasadaki klavyeleri, kablolu ve kablosuz olmak üzere ikiye
ayırmak mümkün. Kablolu klavyeler, sisteme kendi kabloları
yardımıyla bağlanabilirler. Kablosuz klavyeler ise, bilgisayar
bağlantısını radyo sinyalleri, kızılötesi ışınlar ya da Bluetooth
teknolojisi ile sağlarlar.
Klavyelerin bilgisayara bağlanması için en çok tercih edilen
bağlantı tipi "PS/2"dir. Ancak yeni nesil klavyelerde, bağlantı
için USB girişlerinin kullanıldığını da görebilirsiniz.
KONUK HESABI: Eğer bir kullanıcı Windows ile çalışan bir
bilgisayarda oturum açmak islerse; ancak bu bilgisayarda kendi
adına oluşturulmuş bir kullanıcı hesabı bulunmuyorsa, oturum açma
işlemi için "Konuk Hesabı" denilen özel bir hesap kullanılabilir.
Konuk hesabı ile sisteme giriş yapan bir kullanıcı, hizmetlere de
izin verildiği ölçüde erişebilir. Başka bir deyişle, kullanıcının
tüm hizmetlere koşulsuz olarak erişebilmesi söz konusu değildir.
KULLANICI: Belli bir bilgisayarı kullanan kişilerin her
birine "kullanıcı" adı verilir. Kullanıcılar, bilgisayardaki
program ve dosyalara, kendilerine izin verilen ölçüde
erişebilirler. İzinlerin belirlenmesi ise, sistem yöneticisinin
görevidir.
KULLANICI ADI: Bir kullanıcının Windows işletim sistemi
altında oturum açmasını sağlayan özel hesaba verilen benzersiz
isimdir. Bilgisayarda kayıtlı olan kullanıcı hesaplarının hepsi,
farklı bir isim ile belirtilmelidir. Yani bir kullanıcı adı,
diğerleri ile aynı olamaz.
KULLANICI HESABI: Belli bir kullanıcıyı Windows işletim
sistemine tanıtmaya yarayan her türlü bilgi, "Kullanıcı Hesabı"
adı verilen kayıtlarda saklanır. Bu kayıtlar, bilgisayarda oturum
açılabilmesi için gereken kullanıcı adını ve sadece hesap
sahibinin bileceği parolayı içerir. Ayrıca oturum açan bir
kullanıcının hangi hizmetten yararlanabileceği ve sabit diskteki
dosyalar üzerinde ne kadar yetkiye sahip olduğu da bu kayıtların
yardımıyla belirlenebilir. Örneğin açılan bir hesap kullanıcıya
tam yetki veriyorsa, bu durumda kullanıcı da dosyaları silme ya da
yeni dosya oluşturma hakkına sahip olabilir.
KÜÇÜK RESİM: İngilizce'deki "Clipart" teriminin Türkçe'deki
karşılığıdır. Tüm Microsoft Office uygulamaları ve gelişmiş grafik
programları, bu tip küçük resimlerden oluşan geniş bir arşive
sahiptir. Üstelik küçük resimler, çoğu zaman belli kategorilere
ayrılmış olarak karşımıza çıkarlar. Örneğin meteoroloji konulu bir
makale hazırlıyorsunuz ve makale içerisine bazı küçük resimler
eklemeniz gerekiyor. Bu durumda Office paketinin sunduğu arşivi
açabilir ve ilgili kategoriden hoşunuza giden bir resmi
seçebilirsiniz.
Küçük resimler, sadece programın arşivinde bulunan alternatifler
ile sınırlı değildir. Dilerseniz, internet üzerinden de sayısız
küçük resim bulabilir ve onları bilgisayarınıza kaydedebilirsiniz.
|