|
SAAT DİLİMİ: Windows ayarlarına dahil
olan ve Tarih / Saat özellikleri arasında yer alan bu seçenek,
içerisinde bulunduğumuz meridyen aralığına göre saat ayarlarının
doğru bir şekilde yapılmasını sağlar. Buradaki listeden
bulunduğunuz ile en yakın olan ili seçmeniz gerekir. Örneğin
Türkiye'deki kullanıcılar, her zaman için İstanbul'u
seçmelidirler. İstanbul için bu değer "GMT +2"dir. Yani
Türkiye'deki saat ayarı, Greenwich'e göre 2 saat ileridedir.
Dünya'daki saat farkları da, saat dilimlerinin farklı olması ile
açıklanabilir.
SABİT DİSK: Her bilgisayarda mutlaka bulunması gereken bu
donanım aygıtları, bilgisayarların bilgi depolama üniteleri olarak
değerlendirilebilirler. Kapasiteleri GB (Gigabyte) birimi ile
ölçülür. Birkaç yıl öncesine kadar kullanılan sabit disklerin
kapasiteleri ise MB (Megabyte) birimi ile belirtilmekteydi.
Sabit diskler, bağlantı tiplerine göre 3 farklı kategoriye
ayrılırlar. Ev kullanıcıları için en uygun bağlantı tipi IDE'dir.
Yüksek performans bekleyen kullanıcılar ise, SCSI ya da Seri-ATA
bağlantılarını destekleyen bir sabit diski tercih edebilirler.
Günümüzde kullanılan işletim sistemleri ve programlar büyük bir
depolama alanına ihtiyaç duyuyorlar. Bu yüzden satın alacağınız
sabit diskin en azından 20 GB'lık bir kapasite sunmasında yarar
var. Ancak 100 GB'dan daha fazla depolama alanına sahip olan
gelişmiş ürünler bulabileceğinizi de unutmayın.
SAĞ TIKLAMA: Farenin sağ tuşuna basmak
anlamına gelir. Bu işlem, kullanılan programa göre farklı
fonksiyonlar üstlenebilir. Ancak genellikle, kullanıcılara ek
seçenekler sunan küçük bir menüyü açmaya yarar. Örneğin
masaüstünün boş bir noktasında iken sağ fare tuşuna basarsanız,
küçük bir menünün açıldığını göreceksiniz. Bu menüdeki seçenekleri
kullanarak yeni bir dosya oluşturabilir ya da sistemin görüntü
ayarlarına ulaşabilirsiniz.
SALT OKUNUR: Dosyaların öz nitelikleri arasında bulunan ve
dosyanın değiştirilmesini önleyen bir özelliktir. Salt okunur bir
dosyayı silmek isterseniz, sistem sizi bu konuda uyaracak ve
yanlış yapmanızı önleyecektir. Aynı şekilde bu tip bir dosyayı bir
yerden başka bir yere taşımaya kalktığınızda da küçük bir uyarı
penceresi ile karşılaşacaksınız.
Bir dosyanın salt okunur olup olmadığını anlamak için, öncelikle
dosya üzerine sağ tıklayın ve "Özellikler" satırını seçin. Açılan
küçük pencerenin altında göreceğiniz "Salt Okunur" seçeneği
işaretliyse, dosya da salt okunur olarak kaydedilmiş demektir.
Dilersenin bu dosyayı normal hale dönüştürebilirsiniz.
SANAL BELLEK: RAM'in yetersiz kaldığı
durumlarda, sabit diskin bir bölümü RAM olarak kullanılabilir.
İşte sanal bellek terimi de, sabit disk üzerinde bu iş için
ayrılmış alanı temsil etmektedir.
Sanal bellek kullanımı, bilgisayarın birden fazla programı
çalıştıramadığı durumlarda devreye girer.
SANAL GERÇEKLİK: Aslında var olmayan ve tamamen
bilgisayarın dijital dünyasında yaratılan her şey, sanal gerçeklik
teriminin kapsama alanına girmektedir. Kullanıcılar, 3 boyutlu
gözlüklerin ve benzeri donanımların yardımıyla bu sanal ortama
girebilirler ve gerçek hayatta yaşayamayacakları olayları
yaşayabilirler.
Sanal gerçeklik, son zamanlarda bilgisayar oyunları ile birlikte
büyük bir atılım gerçekleştirmiştir. Oyunların bizlere sunduğu
farklı dünyalar, sanal gerçeklik kavramını daha iyi anlamamızı
sağlayabilirler.
SAYFA DÜZENİ: Yazıcıdan çıkış alırken,
baskının kağıda ne şekilde yapılacağını belirlememizi sağlayan
ayrıntılı ayar seçeneklerine verilen genel addır. Sayfanın yatay
ya da dikey olacağı ve kenar boşlukları gibi birçok detay, bu
seçenekler arasında yer almaktadır.
SCSI: Donanımları sisteme bağlamak için kullanılan
arabirimlerden birisidir. Çoğunlukla sabit diskler için
kullanılır. Ancak bu arabirimi destekleyen tarayıcılara
rastlamanız da mümkün.
SDRAM: Pentium II ve III tabanlı bilgisayarlarda yoğun
olarak kullanılan ve günümüzde yerini DDR'a bırakmaya hazırlayan
bir bellek türüdür. 100 ve 133 MHz olmak üzere iki farklı çalışma
hızını desteklerler.
SEKME: Bazı diyalog pencereleri,
içerdikleri ayarlara göre bölümlere ayrılabilirler. Sekmeler de,
bu bölümler arasında geçiş yapmamızı sağlarlar. Örneğin Word ile
çalışırken "Sayfa Yapısı" penceresini açarsanız, bu pencerenin
"Kenar Boşlukları", "Sayfa" ve "Düzen" olmak üzere 3 farklı
sekmeye ayrıldığını görebilirsiniz.
SERİ PORT: Bilgisayarın arkasında yer alan ve çeşitli
harici donanımları bilgisayara takmak için kullanılan bir bağlantı
tipidir. Eski bir teknoloji olmasına rağmen, günümüzde de yoğun
olarak kullanılmaktadır. Özellikle bazı harici modemler,
bilgisayar bağlantısı için seri port'a ihtiyaç duyuyorlar.
SES DENETİMİ: Bilgisayarınızın ses ayarlarını kolayca
yapmanızı sağlayan bir Windows uygulamasıdır. Uygulama Çubuğu'nun
sağ kısmında göreceğiniz küçük hoparlör simgesine çift
tıklarsanız, "Ses Denetimi" penceresini açabilirsiniz. Burada
göreceğiniz çubukları kullanarak farklı kaynaklardan gelen ses
sinyallerinin seviyesini, üç boyutlu ses özelliklerini ya da bas
ve tiz sesleri ayarlama şansına sahipsiniz.
Kayıt sırasında kullanılacak ses ayarları da bu pencerenin
yardımıyla düzenlenebilir.
SES KARTI: Bilgisayarın ürettiği sesleri
duymamızı sağlayan donanımlara ses kartı adı verilir. Bu karta
bağlayacağınız bir hoparlör seti, üretilen sesleri duymanız için
yeterli olacaktır.
Piyasada çok basit ya da çok güçlü ses kartları bulmanız mümkün.
Tabii bu durum, ürünlerin de geniş bir fiyat aralığına dağılmasına
yol açıyor. Bu yüzden önce ihtiyacınızı doğru olarak belirlemeli,
satın alacağınız ses kartına daha sonra karar vermelisiniz.
SETUP: Bir programın sisteme yüklenmesi işlemine "setup"
adı verilir. Türkçe'de "Kurulum" olarak geçen "setup" terimi,
yabancı dilde hazırlanmış programlarla çalışıyorsanız sık sık
karşınıza çıkacaktır.
SHAREWARE: Bazı programları doğrudan satın almak yerine
belli bir süre deneyebilir ve daha sonra beğenirseniz satın
alabilirsiniz. Bu yazılımlara genel olarak "Shareware" adı
verilmektedir.
Ücretsiz olarak temin edilen shareware yazılımlar önemli bazı
sınırlamaları da beraberlerinde getirirler. Bu tip programları
sadece belli bir deneme süresi için kullanma şansına sahip
olabilirsiniz.
SIK KULLANILANLAR: Eğer bir internet
sitesini çok beğendiyseniz ve daha sonra tekrar ziyaret
edebileceğinizi düşünüyorsanız, adresini Windows'un sık
kullanılanlar listesine ekleyebilir; daha sonra bu listeyi
kullanarak siteye kolayca ulaşabilirsiniz.
SIKIŞTIRMA: Bir dosyanın boyutlarını küçültmek amacıyla
kullanılan yöntemlerden birisidir. Bu yöntemde veriler, özel
formüllerle kodlanırlar ve böylece daha az yer kaplamaları
sağlanır. Sıkıştırılmış bir verinin tekrar işlenebilmesi ise,
ancak sıkıştırma işleminin deşifre edilmesi ile mümkündür.
SİHİRBAZ: Bir programı yüklerken ya da yeni bir donanımı
kurarken sık sık karşımıza çıkan uygulamalara verilen genel addır.
Sihirbazlar, tecrübesiz kullanıcılara ne yapmaları gerektiğini
adım adım gösterirler ve yanlış bir işlem yapılmasını engellerler.
Başka bir deyişle sihirbazlar, işlerin daha kolay yürümesini
sağlarlar.
SİLİKON VADİSİ: Amerika Birleşik
Devletleri'nin Kaliforniya eyaletinde bulunan ve büyük teknoloji
şirketlerine ev sahipliği yapan vadiye verilen addır. Orijinal
ismi "Silicon Valley"dir. İçlerinde Türk şirketlerinin de
bulunduğu birçok büyük şirketin araştırma ve geliştirme merkezleri
bu vadide bulunmaktadır. Kısacası Silikon Vadisi, dünyanın
teknoloji merkezi olarak değerlendirilebilir.
SİMGE: Windows ve benzeri işletim sistemleri, ağırlıklı
olarak grafiksel öğelerden meydana gelirler. Yani bu tip
programlarda grafik arayüz kullanılmaktadır. Tüm dosyalar,
klasörler, programlar ve daha birçok unsur, ekranda simgeler
halinde görüntülenmektedir. Örneğin bir oyunun masaüstünde duran
simgesine çift tıkladığınızda Windows bu durumu oyunu çalıştırmak
için verilmiş bir komut olarak algılar ve gerekli işlemleri yapar.
SİSTEM ARAÇLARI: "Başlat / Tüm Programlar / Donatılar /
Sistem Araçları" yolunu takip ederek ulaşabileceğiniz uygulamalara
verilen genel addır. Bu uygulamaların temel amacı, Windows'un
sorunsuz çalışması için gerekli bakımların yapılmasını
sağlamaktır. "Disk Birleştiricisi", "Disk Temizleme" ya da
"Yedekleme" gibi birçok küçük uygulamayı sistem araçlarının
arasında bulabilirsiniz.
SİSTEM BİLGİSİ: "Sistem Araçları"
klasöründe yer alan özel bir uygulamadır Uygulamanın görevi,
sistem hakkındaki ayrıntılı bilgileri kullanıcıya ulaştırmak
şeklinde açıklanabilir. Bu bilgiler arasında hem donanımlarla
ilgili, hem de yazılımlarla ilgili ayrıntılara yer verilmektedir.
SİSTEM ÇÖKMESİ: İşletim sistemleri her ne kadar gelişmiş
olsalar da. çeşitli nedenlerden dolayı çalışmalarında aksaklıklar
meydana gelebilir. Üstelik bazı durumlarda, ortaya çıkan hataların
düzeltilmeleri de mümkün olmaz. Sonuçta işletim sisteminiz
çalışmayı reddedecektir. İşte bu gibi durumlara sistem çökmesi adı
verilmektedir.
SİSTEM KAYNAKLARI: Bir işletim sistemi, çalışırken
bilgisayarın tüm bileşenlerini denetler ve kontrol altında tutar.
Sistemin doğru bir biçimde çalışması için bu şarttır. Bileşenler
arasındaki veri akışını sağlayan veriyolları, yazılımların
çalışmak için ihtiyaç duydukları bellek miktarı, sabit disk
üzerindeki "sanal bellek "alanı ve işlemcinin kullanılabilir
kapasitesi gibi değerlerin hemen hepsine, genel olarak sistem
kaynakları adı verilmektedir. Yukarıda da bahsettiğimiz kontrol
işleminde, işte bu kaynaklar denetlenir.
SİSTEM KLASÖRÜ: Windows işletim
sisteminin önemli uygulama dosyalarını depoladığı klasöre verilen
isimdir. Bu klasör oldukça önemlidir; çünkü içerisindeki dosyalar
üzerinde yapılacak yanlış bir işlem, sistemin çalışmasını olumsuz
yönde etkileyebilir. Tecrübesiz kullanıcıların bu klasöre
dokunmamaları tavsiye edilir.
SİTE: İnternet üzerindeki bilgiler, HTML diliyle
hazırlanmış veri dosyaları halinde saklanırlar. Bu veri
dosyalarının her birine web sayfası adı verilmektedir. Site terimi
ise, birden çok web sayfasından oluşan ve kendi içerisinde
organize edilmiş sayfalar topluluğunu tanımlamak için kullanılır.
SLİM KASA: Bilgisayarı oluşturan bileşenlerin büyük kısmı,
kasa adı verilen özel kutular içerisinde bulunurlar. Ancak tüm
kasalar aynı değildir. Slim kasalar, çoğu zaman küçük boyutlara
sahiptirler ve genellikle monitörün altına yerleştirilirler. Daha
büyük kasalara ise kule (tower) adı verilmektedir.
SLOT İŞLEMCİ: Intel'in Pentium II ve ilk
Pentium III işlemcilerinde kullandığı özel mimariye verilen addır.
Slot işlemciler, anakart üzerine standart bir PCI kart gibi
yerleştirilirler. İşlemci yuvaları da PCI yuvalarını andırırlar.
Bu tip işlemcilerin boyutları, günümüzde kullanılan soket
işlemcilere oranla çok daha büyüktür. Ancak slot mimarisi,
günümüzün yeni nesil işlemcileri için kullanılmamaktadır.
SOKET İŞLEMCİ: Eskiden beri kullanılan temel işlemci
mimarilerine verilen genel addır. Soket mimarisi ile üretilen
işlemciler, genellikle kare bir forma sahiptirler ve anakart
üzerine yatay olarak yerleştirilirler. Sadece Pentium II ve bazı
Pentium III modellerinde kullanılmayan soket mimarisi, kendi
içerisinde de çeşitlere ayrılmaktadır (Soket 478 ya da Soket A
gibi).
SOL TIKLAMA: Windows işletim sistemlerinde, sağ ve sol fare
tuşları farklı işlevlere sahiptirler. Sol fare tuşu, genellikle
seçim veya çalıştırma işlemleri için kullanılır. Bir simgeyi
seçmek istediğinizde bu tuşa bir kez, simgeyi açmak istediğinizde
ise iki kez basmalısınız. İşte bu işlemlerin tümüne, genel olarak
sol tıklama adı verilmektedir.
SOLITAIRE: Tarihi eskilere dayansa da,
günümüzde bile yoğun olarak oynanan bir çeşit kart oyunudur. Bu
oyun, Windows'un 95 sürümünden beri işletim sistemi içerisinde
yerini almayı sürdürüyor. Solitaire oyununa ulaşmak için "Başlat /
Tüm Programlar / Oyunlar" yolunu takip etmeniz yeterli olacaktır.
SOUND BLASTER: Creative şirketi tarafından geliştirilen ses
kartı serisine verilen isimdir. Yıllar önce şirketin kullanıcılara
sunduğu ilk Sound Blaster ses kartı, zamanına göre son derece
büyük bir ilgiyle karşılanmıştı. Bu büyük ilgi, ses
teknolojilerindeki gelişmelerin de Sound Blaster'a endekslenmesi
ile sonuçlandı. Günümüzde ses kartı piyasasının tartışmasız bir
numarası olan Sound Blaster serisi, ses ' standartlarını
belirlemeyi de sürdürüyor.
SUNUCU: Yerel bir ağ ya da internet üzerinde bulunan tüm
bilgisayarların bağlandığı ana bilgisayara verilen isimdir.
Örneğin internet üzerinde herhangi bir adres yazdığınızda, aslında
belli bir sunucuya bağlanmış olusunuz. Yerel ağda internet
bağlantısının dağıtılması gibi hizmetler de, yine sunucu
bilgisayar tarafından gerçekleştirilir.
SÜRÜCÜ: Bilgisayara bağlı olan ve
verilerin okunmasını sağlayan tüm cihazlara genel olarak sürücü
adı verilmektedir. Örneğin sabit diskler, aslında birer
sürücüdürler. Aynı şekilde, disketleri okumak ya da üzerlerine
veri yazmak için kullandığımız cihazlar da disket sürücü olarak
bilinirler. CD-ROM sürücüler ya da DVD-ROM sürücüler de, bu
terimin kapsama alanına girmektedirler.
Bilgisayar donanımlarının işletim sistemine tanıtılmaları için
kullanılan küçük dosyalara da sürücü adı verilmektedir. Bu
dosyalar, genellikle donanım ile birlikte kullanıcıya sunulurlar.
SÜRÜCÜ HARFLERİ: Windows işletim sistemi, bilgisayara bağlı
olan tüm sürücüleri belli bir harf ile isimlendirir. Disket
sürücüler için A ve B, sabit diskler için C. optik sürücüler
içinse D harfi kullanılmaktadır. Ancak harfler, sisteme bağlı olan
sürücü sayısına göre farklılık gösterebilirler.
SÜRÜKLE-BIRAK: Windows işletim sistemlerinde, bir simgeyi
ekranda hareket ettirerek bir yerden başka bir yere taşıma
işlemine verilen addır. Bu işleme, çoğunlukla dosyaların bir
klasörden başka bir klasöre taşınmaları sırasında başvurulur.
SÜRÜM: Yazılımlar ya da donanımlar için
kullanılan bir çeşit model belirleme kriteridir. Bir yazılımın
farklı sürümleri olabilir. Örneğin Windows 98 ve Windows XP,
aslında Windows işletim sisteminin iki farklı sürümüdür. |