|
UART: "Universal Asynchronous Receiver
Transmitler" teriminin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır.
Bilgisayarın seri port bağlantısı üzerinden asenkronize veri
transferini sağlamaya yarayan entegre devreye "UART" denir. Seri
ve paralel bağlantıları arasında farklı türdeki sinyalleri
dönüştürmek için tasarlanmıştır; ayrıca yüksek hızdaki veri
transferleri sırasında gelen bilgiyi depolayabilmek için özel bir
tampon belleğe sahiptir.
UDMA: "Ultra DMA" teriminin kısalt-maşıdır. Quantum
Corporation ve Intel tarafından, bilgisayarların Ultra ATA tipi
hızlı sürücüleri tam kapasite ile kullanabilmeleri için
geliştirilmiş bir veri transfer protokolüdür. UDMA/33 ve UD-MA/66
gibi farklı tipleri bulunan bu protokol, sabit disk ve işlemci
arasındaki iletişimi birkaç kat artırmaktadır.
UHF: "Ultra High Frequency" teriminin kısaltmasıdır. 300
ila 3000 MHz arasındaki frekanslara sahip olan elektromanyetik
dalgaları tanımlamak için kullanılır. Bazı televizyon ve radyo
yayınlarında UHF bandı kullanılmaktadır.
UNDER CONSTRUCTION: İnternet üzerinde
gezinirken sık sık karşımıza çıkan bu terim, ziyaret etmekte
olduğumuz web sitesinin henüz tamamlanmamış olduğunu gösterir.
Türkçeye "Yapım Aşamasında" olarak çevrilebilir.
UNICODE: Her karakter için 16 bit (2 byte) kullanan bir
kodlama sistemidir. Bu yüzden, 8 bitlik karakterleri kullanan
ASCII kodlama sisteminden çok daha yüksek bir kapasiteye sahiptir.
ASCII kodu sadece 256 karakteri taşıyabilmektedir. Bu rakam tek
bir dil için yeterli olabilir; ancak uluslar arası kullanım için
yetersiz kalmaktadır. UNICODE ise 65.356 karakteri tanımlayabilir;
bu da birden fazla dil desteği anlamına gelmektedir. Başta
internet uygulamaları olmak üzere birçok uygulamada UNICODE
kodlama sistemi kullanılmaktadır.
UNINSTALL: Bilgisayara kurulmuş bir yazılımın özel
uygulamalar yardımıyla sistemden kaldırılması işlemine verilen
addır. Bu işlemde sadece sabit disk üzerine yazılmış olan program
ve veri dosyaları silinmez; aynı zamanda sistemde yapılmış olan
değişiklikler de düzeltilir ve tüm ayarların eski haline dönmesi
sağlanır.
UNIX: Çok kullanıcılı ve multitasking
özelliğine sahip bir işletim sistemidir. Programın hazırlanması
için, C adı verilen bir programlama dili kullanılmaktadır. Unix'in
en büyük özelliği, birden çok kullanıcının aynı anda, üzerinde çok
sayıda program çalışan bir bilgisayara rahatça erişebilmelerini
sağlamasıdır. Bu yüzden, başta eğitim kurumları ve büyük şirketler
olmak üzere birçok alanda tercih edilmektedir.
UNZIP: WinZip programı ile sıkıştırdığınız ve tek bir dosya
haline getirdiğiniz verileri tekrar okunabilir hale getirmek
istiyorsanız, öncelikle "unzip" adı verilen özel bir işleme
başvurmanız gereklidir. Bu işlem, sıkıştırılmış dosyaların tekrar
eski hallerine dönmelerini sağlar. "Unzip" işlemini WinZip
programının yardımıyla gerçekleştirebilirsiniz.
UPDATE: Bir yazılımın, ek veri paketleri kurularak
güncellenmesi işlemine verilen addır. Amaç, bir programda görülen
eksiklerin ya da güvenlik açıklarının ortadan kalkmasını
sağlamaktır. Örneğin Microsoft, Windows işletim sistemleri için
özel güncelleme dosyaları geliştirmekte ve bu dosyaları
kullanıcıların hizmetine sunmaktadır.
UPGRADE: Bir bilgisayar sistemini
oluşturan donanımlardan bazılarının, yeni ve daha güçlü
donanımlarla değiştirilmesi işlemine verilen genel addır. Örneğin
sisteminizdeki CD-ROM sürücü ya da sabit disk gibi bileşenleri
muhafaza edip işlemci ve bellek büyüklüğünü değiştirirseniz,
bilgisayarınızı "upgrade" etmiş olursunuz.
UPLOAD: Download'un, yani farklı bir kaynaktan kendi
bilgisayarınıza veri indirme işleminin tersidir. Upload sırasında
siz, kendi bilgisayarınızda bulunan bazı verileri farklı bir
bilgisayara aktarırsınız. Yani işin ucunda veri almak değil, veri
göndermek vardır.
URL: İnternet üzerinde yayınlanan tüm web sayfalarının
belli bir adresi vardır. Bu adreslerin tümüne, genel olarak URL
adı verilmektedir. Örneğin ünlü arama motoru google web sitesine
ulaşmak için, Internet Explorer'ın adres çubuğuna "www.google.com"
yazmanız gerekli. İşte bu adres, google sitesinin URL'sidir. Site
içerisindeki farklı sayfalar da, kendi özel URL'lerine
sahiptirler.
US ROBOTICS: Merkezi Amerika Birleşik
Devletleri'nde bulunan bir donanım üreticisidir. Genellikle
ürettiği yüksek kalitedeki modemlerle tanınır.
USB: "Universal Serial Bus" teriminin kısaltmasıdır ve bir
çeşit veriyolu standardını tanımlamak için kullanılır. Bu veri
yolunun yardımıyla, teorik olarak 127 farklı cihazı sisteme
bağlamanız mümkün olabilir. USB'nin sunduğu veri transfer hızı.
seri ya da paralel bağlantılara oranla çok daha yüksektir.
Günümüzde piyasaya sürülen harici donanımların büyük çoğunluğu,
bilgisayar bağlantısı için USB veriyolunu kullanmaktadır.
USENET: "User's Network" teriminin kısaltmasıdır ve
internet üzerinde bulunan dev bir haberleşme sistemini tanımlamak
için kullanılır. 1979 yılında Duke Üniversitesi ve North Carolina
Üniversitesi mezunları tarafından kurulmuştur. Bu sistem, temelde
geniş bir haber grubu olarak değerlendirilebilir. Ancak Usenet,
zaman içerisinde oldukça gelişmiş ve milyonlarca insanın
kullandığı büyük bir tartışma ortamı haline gelmiştir.
UTILITY: Bilgisayarda yapılan birçok
işlemi daha kolay hale getirmek için geliştirilen küçük yardımcı
yazılımlara verilen genel addır. Bu yazılımlar veri sıkıştırma,
resim dosyalarının görüntülenmeleri ya da bunlara benzer farklı
ihtiyaçlar için kullanılabilirler. "Utility"ler, çoğunlukla
internet üzerinden ücretsiz olarak dağıtılmaktadırlar. "Freeware"
ya da "shareware" olabilirler.
VEKTÖR GRAFİK: Vektör grafiği en basit haliyle; iki nokta
arasında çizilen çizgi olarak tanımlayabiliriz. Başka bir deyişle
bu tip grafikler; koordinatları belirlenmiş, başlangıç ve bitiş
noktaları belirtilmiş çizgilerden oluşur.
Bilgisayar, bu yöntem ile çizilmiş çizgilerin tümünü yan yana
koyarak resmi oluşturur. Ortaya çıkan resim, farklı renk ve
büyüklükteki çizgilerin bir araya getirilmesi temeline dayanır. Bu
çizgiler, teknik olarak "nesne" adıyla tanımlanırlar ve konumları
da isteğe bağlı olarak değiştirilebilir. Çünkü resmi oluşturan her
çizgi, aslında diğerlerinden bağımsızdır.
VGA: IBM tarafından geliştirilen grafik
teknolojisine verilen addır. 16 renk ve 640x480 çözünürlüğü
desteklemektedir ve bilgisayar grafiklerinin bugünkü duruma
gelmelerinde önemli bir role sahiptir.
VHF: "Very High Frequency" teriminin kısaltmasıdır. 30 ila
300 MHz arasındaki frekanslara sahip olan elektromanyetik
dalgaları tanımlamak için kullanılır. Bu dalgalar, genellikle
televizyon ve radyo yayınları için kullanılmaktadırlar.
VIDEO-CD: MPEG sıkıştırma formatı kullanılarak hazırlanmış.
74 dakikalık görüntü sunabilen ve VHS kasetlerin kalitesinden daha
yüksek bir kaliteye sahip olan CD'lere verilen genel addır.
VISUAL BASIC: Microsoft tarafından
geliştirilmiş özel bir programlama dilidir. Çeşitli Windows
uygulamaları, bu dil kullanılarak hazırlanmaktadır.
VİDEO KONFERANS: İnternet üzerinde yapılan sesli ve
görüntülü sohbetlere verilen genel addır. Video konferans
sayesinde, dünyanın farklı köşelerinde yaşayan kullanıcılar yüz
yüze görüşme yapabilirler. Bu iş için güçlü bir internet
bağlantısı ve basit bir web kamerası yeterli olacaktır.
VİRÜS: Bilgisayar virüsleri, aslında
özel olarak hazırlanmış küçük yazılımlardan başka bir-şey
değildir. Bu yazılımlar çalıştırıldıklarında, genellikle
bilgisayara zarar verecek faaliyetlerde bulunurlar. Örneğin veri
dosyalarını silebilirler ya da sabit diskin içeriğine zarar
verebilirler.
Virüslerin en büyük özelliği, kendilerini diğer dosyalara da
kopyalayabilmeleri ve bu şekilde yayılmalarıdır. Bu tip zararlı
virüslerden kurtulmanın tek yolu ise anti-virüs adı verilen
programlardan geçmektedir.
Sık sık duyulan söylentilerin aksine virüsler, monitörün patlaması
ya da klavyenin bozulması gibi çok büyük hasarlara yol açmazlar.
Ancak önemli verilerin kaybedilmesi de, en az bu tip durumlar
kadar tehlikeli olabilir.
VML: "Vector Markup Language" teriminin kısaltmasıdır. "Extensible
Markup Language" (XML) isimli programlama dilinin vektör grafikler
için tasarlanmış farklı bir sürümü şeklinde açıklanabilir.
VOODOO: 3dfx isimli donanım üreticisinin
geliştirdiği ve bir dönemin ekran kartları üzerinde kullanılan
grafik işlemcilere verilen genel addır. Bu işlemciler, 3 boyutlu
oyun grafiklerinin ya da CAD/CAM programları ile yapılan
çizimlerin ekranda görüntülenmelerini sağlarlar. Başka bir deyişle
Voodoo işlemci serisi, 3 boyutlu grafiklerin gelişmesinde önemli
bir role sahiptir. Ancak şirketin NVIDIA tarafından satın
alınması, Voodoo'ların da tarihin tozlu sayfalarındaki yerlerini
almalarına neden olmuştur.
VOXEL: 3 boyutlu modelleme işlemlerinde kullanılan farklı
bir bitmap türüne verilen addır. Bir voxel, kullanıldığı resimdeki
en küçük parçayı temsil etmektedir.
V-POSTA: Video görüntülerinin normal bir e-postaya
eklenmeleriyle ortaya çıkan görüntülü mesajlara verilen addır.
VR: "Virtual Reality" teriminin
kısaltmasıdır ve "Sanal Gerçeklik" anlamına gelir. Çeşitli
bilgisayar teknolojilerinin yardımıyla, kullanıcıların gerçekte
var olmayan sanal bir ortama girip değişik tecrübeler yaşamalarını
sağlar. Bu sanal ortamın yaratılmasında gelişmiş ses ve grafik
öğeleri kullanılmaktadır. Ayrıca özel gözlük ve eldivenlerin
yardımıyla gerçeklik daha da artırılabilir.
VR teknolojisinden çoğunlukla bilgisayar oyunlarının hazırlanması
sırasında yararlanılır. Ancak başta askeri uygulamalar olmak üzere
pek çok farklı alan da, bu teknolojinin sunduğu avantajları
kullanmaktadır.
VRAM: "Video RAM" teriminin kısalt-maşıdır ve ekran
kartlarının üzerinde yer alan bellek modüllerini tanımlamak için
kullanılır. Bir ekran kartının üzerinde ne kadar fazla miktarda
VRAM bulunursa, kartın performansı da aynı oranda yüksek
olacaktır. Günümüzde yoğun olarak kullanılan ekran kartlarının
üzerinde, genellikle 128 MB kapasiteli VRAM bulunmaktadır.
|