Bilgisayarınız kilitlendiğinde takip etmeniz gereken adımlar.

Windows XP gibi yeni nesil bir işletim sisteminde bile birçok sorun ile karşılaşabilirsiniz. Ancak korkmayın; bu sorunlar genellikle kalıcı zararlara yol açmaz. Yine de sorunlar karşısında ne yapmanız gerektiğini bilmelisiniz.

Windows işletim sistemi ile çalışan bilgisayarlarda, PC'yi kapatmak için kasanın üzerindeki düğme kullanılmaz. Öncelikle gerçekleşmesi gereken işlem, işletim sisteminin kendisini kapatmasıdır. Bunun tamamlanması ise, ancak "Başlat" menüsündeki "Bilgisayarı Kapat" komutu ile mümkün olabilir.

Ancak sistemde oluşabilecek bazı hata ve sorunlar, "Bilgisayarı Kapat" komutunu kullanmanıza izin vermeyebilir. Örneğin herhangi bir programın yanıt vermediği durumlara göz atabiliriz. Eğer Windows XP'den önceki sürümleri kullanıyorsanız, bu gibi durumlarda klavye ile fare de komutlara yanıt vermez ve doğal olarak kontrolü kaybettiğiniz hissine kapılırsınız.

Tavsiyelerimize geçmeden önce şunu belirtmekte fayda var; bu tip durumlar Windows XP ile birlikte hatırı sayılır derecede azalmıştır. Çünkü Windows XP, Windows 98 ve Windows ME'ye göre çok daha dayanıklı bir işletim sistemidir. "Dayanıklı" kelimesi ile sistemin, bir programın kilitlenmesi gibi teknik sorunlar karşısında işleyişini bozmamasını anlayabiliriz. Bu özellik, işletim sisteminin hafıza kaynaklarını daha başarılı bir şekilde kullanmasından kaynaklanıyor. Böylece sistem, ciddi sorunlarla karşılaşıldığında kilitlenme ya da çökme gibi geri dönüşü olmayan hatalara karşı korunmuş oluyor.

Windows XP'de önceki sürümlerden faklı olarak, bir program kilitlendiğinde tüm işletim sistemini kapatmanıza gerek kalmaz. Çoğu zaman sadece hata veren programı kapatarak Windows ile çalışmaya devam edebilirsiniz.

SİSTEMİ YENİDEN BAŞLATMAK

PC'niz bir uygulamayı işletirken, yeni bir program yüklerken veya şimdiye kadar sık sık kullandığınız ve hiç sorun çıkarmamış olan bir program ile çalışırken kilitlenebilir. Az önce de söylediğimiz gibi, çoğu zaman sadece programı kapatarak Windows'a dönebilir ve çalışmaya devam edebilirsiniz. Eğer hata veren programı tekrar başlattığınızda hata devam ediyorsa, işletim sisteminizi yeniden başlatmanızda yarar var. Bunun için "Başlat" düğmesine basın; "Bilgisayarı Kapat" seçeneğini tıklayın ve "Yeniden Başlat"ı seçin.

SİSTEM YANIT VERMEDİĞİNDE
1- Eğer bilgisayarınız hiçbir komutunuza cevap vermiyorsa, hemen paniğe kapılmayın. Bazen işletim sistemi, sadece geçici bir süre için hareketsiz kalabilir. Bu durum, sistemin komutunuzu henüz yerine getirememesi sonucunda ortaya çıkar. Başka bir deyişle bilgisayar o anda komutunuzu yerine getirmekle meşguldür ve diğer bir işlem yapmanıza izin vermez. Bu yüzden, ilk aşamada sisteme biraz zaman tanımalı ve işlemi bitirmesi için beklemelisiniz.
2- Biraz bekledikten sonra PC'nin komutlarınıza yanıt verip vermediğini tekrar kontrol edin. Eğer fareyi oynattığınızda, küçük ok ekranda hareket ediyorsa önemli bir sorun yok demektir. Klavyenin çalışıp çalışmadığını kontrol etmek İçinse "NUM LOCK" tuşuna basın ve ışığının yanıp yanmadığını kontrol edin.

Kontroller sırasında sisteminiz hiç bir şekilde yanıt vermiyorsa, 4 numaralı açıklamada anlatıldığı gibi bilgisayarınızı yeninden başlatın.

3- Eğer sabit diskin ışığı yanmıyorsa, klavyeniz/fareniz çalışıyorsa ve ekranınızda donup kalmış bir program penceresi varsa, bu programı sağlıklı bir şekilde kapatma şansınız olabilir. Aynı anda "Ctrl + Alt + Del" tuşlarına basın. Ekranda Windows XP'nin "Görev Yöneticisi", yani o anda çalışan programları listeleyen bir pencere belirecektir. Bu listede, kilitlenmiş programın yanında "Yanıt Vermiyor" uyarısını göreceksiniz. Programı seçmek için adının üzerine tıklayın. Daha sonra "Görevi Sonlandır" düğmesine basın. Düğmeye bastıktan sonra birkaç saniye beklemeniz gerebilir. Ancak bir süre sonra ekranda bir diyalog penceresi belirecek ve programı kapatmanıza yardımcı olacaktır. Eğer bunlar da işe yaramazsa, yeniden "Ctrl + Alt + Del" tuşlarına başvurun. Ancak bu kez tuşlara iki kez üst üste basın. Bu şekilde bilgisayarınızı yeniden başlatmanız mümkün olabilir.
4- Eğer bilgisayarınız "Ctrl + Alt + Del" tuşlarına da yanıt vermiyorsa, kasa üzerinde bulunan ve açma-kapatma düğmesinin yanında yer alan küçük yeniden başlatma (reset) tuşuna basmalısınız. Ancak bu tuşu çok sık kullanmamanızda yarar var. Çünkü reset tuşu, bilgisayarın hiçbir şekilde yanıt vermediği durumlarda son çare olarak kullanılmalıdır. Aksi halde tamir edilemez ve geri dönüşü olmayan sorunlarla karşı karşıya kalabilirsiniz.