PC bakımı hakkında bilmeniz gereken her şey.

Bilgisayar, bizden çok büyük beklentileri olmayan sadık bir çalışma arkadaşıdır. Fakat yine de bakımına özen göstermeliyiz. Bazı ufak detaylara dikkat ederek, ondan daha yüksek verim almamız mümkün.

Toz, sigara külü, yiyecek kırıntıları ve doğudan gelen güneş ışığı, bilgisayarı oluşturan donanımların en büyük düşmanıdır. PC'nin daha sağlıklı bir şekilde çalışabilmesi için, en azından ayda bir kez temizlenmesinde yarar var. Fakat temizlik esnasında kullanacağınız malzemeleri seçerken de çok dikkatli olmalısınız. Eğer kuvvetli çözücüler kullanırsanız, donanımlara kalıcı zararlar verebilirsiniz.

Bu tip maddeler, sadece çok mecbur kalındığında kullanılabilirler; ama yine de daha doğal ve zararsız maddeler ile temizlik yapmak bilgisayarınızı korur. Her şeyden önce hatırlamanız gereken; temizliğe başlamadan önce bilgisayarınızı kapatmanız gerektiğidir. Hatta güç kablosunu bir süre için sökmeniz daha iyi olacaktır. Bilgisayarın yüzeyini nemli bir bezle silebilirsiniz. Ancak bilgisayar temizliği için özel bezler satıldığını bilmenizde de yarar var. Dilerseniz bir iki damla bulaşık deterjanı kullanabilirsiniz. Ama deterjan, kesinlikle bilgisayarın içine sızmamalıdır.

BİLGİSAYARIN KASASI
Bilgisayarınızın kasası üzerinde yer alan ve büyük dikkat gerektiren parçalardan ilki soğutma fanlarıdır. Kasanın arkasındaki güç ünitesinin içerisinde büyük bir fan bulunur. Bu fanın görevi, güç kaynağını soğutmaktır. Ayrıca, kasanın içini soğutmak için kullanılan farklı fanlara da sık sık rastlıyoruz. Bu tip fanlar, genellikle kasanın ön ve arka kısımlarına yerleştirilir. Bazen sağ ya da sol kapak üzerine takılmış fanlar görmeniz de mümkündür. Son olarak, işlemci ve ekran kart gibi bazı donanımların da güçlü fanlarla desteklendiklerini belirtelim...

Soğutma işlemi için kullanılan fanlar, kasanın üzerindeki delikler sayesinde soğuk havayı içeri çekerken sıcak havayı da dışarıya atarlar. Fakat soğuk havayla birlikte toz ve sigara dumanı da kasa içerisine girebilir. İşte bu toz ve dumanların içerdiği mikroskobik zerrecikler, zamanla fanın doğru şekilde dönmesini engelleyecektir. Bu durumda soğutma işlemi de tam anlamıyla gerçekleşemez.

Peki ama fanın doğru çalıştığını nasıl anlayabiliriz? Fan çalışırken ses çıkartır. Kulaklarınız kısa sürede bu sese alışır ve bir süre sonra duymamaya başlarsınız. Fakat bilgisayar için hayati bir role sahip olan fanlardan birisinde sorun varsa, ses de değişecektir. Böyle bir durum fark ederseniz, PC'nin soğutma düzenini kontrol etmenizde fayda var. Çünkü fan hassas ve zarar görmeye son derece müsait bir parçadır.

Eğer fanın döndüğünü duymuyorsanız, kasa üzerinde bir hava akımı oluştuğundan emin olun. Yeni bilgisayarların çoğu akıllı fan ünitelerine sahiptirler. Sıcaklığı ölçen alıcılar, gerek olmadığı durumlarda fanı geçici olarak kapatılabilirler. Kasa içindeki ve işlemci üzerindeki sıcaklık normalin üzerine çıktığı anda ise hareket yeninden başlar. Bu yüzden, fandan ses gelmiyorsa hemen paniğe kapılmayın ve bir süre bekleyin. Eğer hareket başlamazsa bilgisayarınızı kapatın ve fanları kontrol ettirin.

Gelelim kasa içerisinde yer alan donanımlara... Disket ve CD-ROM sürücüler de uygun maddelerle temizlenmelidirler. Çünkü zamanla bu tip cihazların içerisinde toz birikecektir. Sürücülerinizin içini açmayı asla düşünmeyin. Temizlik için üretilmiş özel disket ve CD'leri bilgisayarcınızda bulabilirsiniz. Yapmanız gereken, bu CD veya disketi sürücüye yerleştirmek ve temizlik işleminin tamamlanmasını beklemek.

Bazen, PC'niz bu tip ürünleri tanıyamaya-bilir ve hata mesajı ile karşılaşabilirsiniz. Ama merak etmeyin; birkaç kez denedikten sonra temizlik işlemi otomatik olarak başlayacaktır.

MONİTÖR
Monitörün ekranında biriken tozlar; nemli bir bez yardımıyla ya da hava püskürtülerek temizlenmelidir. Pille çalışan ufak aspiratörler, bu konuda size yardımcı olabilirler. Eğer bilgisayarın yakınında sigara içiliyorsa, ekranı daha büyük bir özenle temizlemeniz gerekli. Ekranı temizlerken çok sert kumaşları kullanmamaya dikkat edin. Aynı şekilde, sert temizlik maddelerinden de uzak durun. Aksi halde cam üzerinde büyük çizikler oluşmasına yol açabilirsiniz.

KLAVYE
Eğer klavyenizi temizleme alışkanlığı edinmezseniz, kısa süre sonra yenisini almak zorunda kalırsınız. Tuşların arasında biriken tozları temizlemek için klavyeyi ters çevirip hafifçe sallamak veya bir aspiratör yardımıyla hava püskürtmek yeterli olacaktır.

Tuşların üzerlerini ve çevrelerini tek tek temizlemenizde de yarar var. Bu işlem, ilk bakışta son derece sıkıcı gibi görünebilir; ancak pis ve yapışkan tuşlarla çalışmaktan daha iyidir.

Bilgisayarı kullanmadığınız zamanlarda klavyeyi plastik bir kılıf veya bezle örtün. Bu şekilde tuşların arasına toz girmesini engellemiş olacaksınız.

FARE
Eğer fareniz komutlara cevap vermiyor ya da sadece tek bir yöne gitmekte ısrar ediyorsa, temizlik vakti de gelmiş demektir. Nemli bir bez alın. Fareyi ters çevirerek içindeki topu tutan halkayı açın. Topu çıkartıp temizleyin. Farenin içine göz atarsanız, silindirler üzerinde birikmiş olan toz ve kiri hemen göreceksiniz. Aynı bez yardımıyla bunları da temizleyin ve fareyi kapatın. Fare temizliği ile ilgili ayrıntılı bilgileri önceki sayılarımızda bulabilirsiniz.

DİĞER DONANIMLAR
Plastikten yapılmış olan pek çok parçanın temizliği için nemli bir bez yeterlidir. Dikkat etmeniz gereken, bezin çok sert olmamasıdır. Ama yine de, harekete geçmeden önce ürünlerin kullanım kılavuzlarına göz atmanızı öneririz. Çünkü bu kılavuzlarda, temizlikle ilgili ayrıntılara da yer verilir.