Günlük bilgisayar kullanımında sık sık karşımıza çıkan "PDF" formatı hakkında bilmeniz gerekenler.

Bilgisayar kullanıcılarının en büyük ihtiyaçlarının başında, çeşitli metinleri ve resimleri içeren belgeleri diğer kullanıcılarla paylaşmak gelir. Paylaşım sırasında yaşanan en temel sorun ise, bilgilerin değişik ortamlarda farklı gözükmeleridir. Örneğin PC'de hazırlanan bir belgeyi Macintosh ortamında sorunsuz olarak görüntülemek oldukça zordur.

Herhangi bir bilgisayar üzerindeki bir dosyayı, farklı bir işletim sistemi kullanan veya örneğin Macintosh gibi tamamen farklı bir teknoloji üzerine kurulu bir başka bilgisayara transfer ettiğinizde; bu dosyanın içeriğinin ve görünümünün hiç değişmeyeceğinden nasıl emin olabilirsiniz? Çoğu program geliştiricisi ve bilgisayar kullanıcısı da, sizden önce bu soruyu kendilerine defalarca sordular; işletim sisteminden ve hatta kullanılan platformdan tamamen bağımsız olarak çalışan dosya formatları üretmek için uğraş verdiler. Bu uğraşların sonucunda da ortaya çeşitli yazılımlar çıktı. Bahsettiğimiz yazılımların en önemlisi ise, merkezi Kaliforniya'da bulunan Adobe Systems şirketinin hazırladığı Adobe Acrobat'tan başkası değildi. 1993 yılında ortaya çıkan ve "PDF" uzantısına sahip olan dosya formatını sorunsuz destekleyen programın önemi, başlangıçta tam olarak anlaşılamadı. Bugün ise PDF formatındaki Acrobat dosyaları, PC ve Macintosh üzerinde çalışan işletim sistemleri için evrensel bir standart haline geldi.

PORTABLE DOCUMENT FİLE (PDF)
Kısaca PDF olarak bilinen "Portable Document File" formatı; metin ve resim içeren belgelerin hem ekranda hem de kağıtta, üstelik işletim sisteminden bağımsız olarak birebir aynı gözükmesini sağlayan bir teknolojidir. Orijinal belgenin özelliklerini değişmez şekilde muhafaza etme becerisine sahip olan bu format, standart metin ve resim öğeleri dışında internet bağlantılarını da içere-bilmektedir. Günümüzde çok büyük bir öneme sahip olan PDF formatının başarısının arkasında yatan asıl etken, Adobe Systems'in "www.adobe.com" adresindeki sitesinde ücretsiz olarak sunduğu Adobe Acrobat Reader yazılımıdır. Değişik platformlar için Türkçe dahil değişik dillerde hazırlanan bu ücretsiz yazılım, PDFformatındaki dosyaları okumanıza imkan tanımaktadır. Mevcut dosyalar üzerinde herhangi bir değişiklik yapmanıza izin vermeyen Acrobat Reader, sahip olduğu kullanışlı arayüz sayesinde gerçek bir kitabı veya dergiyi bilgisayar ekranında okuyormuş izlenimi verme becerisine sahiptir.

Bir sayfadan diğerine kayarak, gerektiğinde sayfayı yakınlaştırarak ve özel bağlantılar sayesinde belge içerisinde hızlıca dolanarak gerçekleşen bu elektronik kitap / dergi okuma keyfi, istendiğinde belge içerisinde arama yapmak veya gerekli görülen yerlere notlar düşmek suretiyle doruğa ulaşmaktadır.

PDF formatının sahip olduğu esneklik, hem belgeleri hazırlayanlar hem de belgeleri okuyanlar için benzersiz fırsatlar sunmaktadır. Örneğin bir PDF dosyası, hazırlanma aşamasında kullanım alanına göre çeşitli şekillerde oluşturulabilir. Internet üzerinde yayınlanacak bir belgeyi sıkıştırarak dosya boyutunu küçültmek mümkünken, yazıcı çıktısı alınacak bir belgeyi de yüksek kalitede kaydetmek mümkündür.

TÜM İÇERİK BİR ARADA
Adobe Acrobat formatının bir diğer avantajlı yönü ise, çok karmaşık içeriklere sahip (metin, resim, tablo gibi) belgelerin bile desteklenmesidir. Pratik olarak, hazırladığınız bir PDF dosyasının içerisine istediğiniz formatta bir resim dosyası ekleyebilirsiniz. Üstelik bu dosyayı bir kez hazırladığınızda, her türlü işletim sisteminde aynı görüntüyü alacağınızdan emin olabilirsiniz.

Benzer biçimde, Word içerisinde hazırladığınız bir belgeyi, sadece birkaç fare tıklamasıyla PDF formatına dönüştürebilir ve bu belgeyi çok değişik ortamlarda, özelliğinden hiçbir şey kaybetmeden görüntüleyebilirsiniz. Bu tip durumlarda, Word programı ile hazırladığınız belgedeki resimlerle birlikte metinleri oluşturan yazı tipleri de aynen korunur.

HTML gibi değişik formattaki belgeler de, aynı şekilde PDF formatına dönüştürülebilirler. Tüm bu özelliklere ek olarak, belgelerinize "telif hakkı" bilgilerini eklemeniz bile mümkündür. Güvenlik önlemleri, belgenizin bir kısmının veya tamamının yazdırılmasını engelleyebilecek kadar üst seviyeye ulaşabilirler. Ayrıca belgenizin açılışına bir şifre atayabilir veya belge içerisindeki metinlerin ve resimlerin kopyalanmasını engelleyebilirsiniz. Bu tip bir korumanın bulunmadığı durumlarda ise, belgenin tüm içeriğini kopyalamak ve Word gibi farklı ortamlara yapıştırmak mümkündür.

Ancak bir belgeyi PDF dosyası haline getirmek için Adobe Reader prog ramından fazlasına ihtiyaç duyacağınızı bilmelisiniz. Adobe Acrobat isimli program, bahsettiğimiz tüm işlemleri sorunsuzca gerçekleştirebilir; ancak bu programa sahip olmak için belli bir ödemeyi yapmak zorunda olduğunuzu da unutmayın.

ACROBAT ARAÇLARI
Adobe Acrobat'ın sunduğu "web capture" özelliği, gerçek anlamda devrimci bir teknolojidir. Herhangi bir sitenin tüm içeriğini bir defada kaydetmenize ve Adobe Acrobat yazılımı sayesinde bu sitenin içeriğini düzenlemenize yardımcı olan bu teknoloji; HTML dilinin sunduğu avantajlardan faydalanır. "Web capture" aracına web sitesinin adresi bir kez yazıldığında, Acrobat yazılımı bu sitenintüm içeriğini (tüm resimler, grafikler, iç ve dış sitelere bağlantılar) anında PDFformatı-na dönüştürür.

Kullanıcı, bu işlem sırasında dönüştürülecek sayfaların sayısını veya inilecek kademelerin sayısını istediği gibi özelleştirebilir. Eğer tüm bunlar yetmezse, ilgili web sitesinin tüm içeriği PDF formatında oluşturulduktan sonra, ortaya çıkan bu dosya istenilen bir e-posta adresine otomatik olarak gönderilebilir.

SONUÇ OLARAK...
Adobe Acrobat ve Adobe Reader programları, PDF formatının oluşturulması ve görüntülenmesi için hazırlanmış programlardır. Bu programların ilki olan Adobe Acrobat, ücretli ve sofistike bir programdır; PDF dosyalarının oluşturulmasını sağlar. Bu program ile aynı zamanda, daha önceden (siz veya bir başkası tarafından) hazırlanmış PDF dosyalarını düzenlemek de mümkündür. Adobe Acrobat hakkında daha fazla bilgi almak için "www.adobe.com/prod ucts/acrobat" adresini ziyaret edebilirsiniz.

Adobe Reader programı ise, Adobe Acrobat kullanılarak hazırlanmış PDF dosyalarını görüntülememizi sağlar. Tamamen ücretsiz olan ve internet üzerinde yaygın olarak bulunan bu program, sisteminizde mutlaka kurulu olması gereken programların başında gelmektedir.