Windows XP'nin iki farklı sürümü, artıları ve eksileriyle mercek altında.

İşletim sistemi, PC'lerin kullandığı temel yazılımdır. Eğer mevcut işletim sisteminizi değiştirmek gibi bir niyetiniz varsa, öncelikle bilgisayarınızın özelliklerini gözden geçirmeli ve kararınızı bu doğrultuda vermelisiniz.

Bilgisayarınızı değiştirmek veya sahip olduğunuz sistemi güçlendirmek istiyorsanız, yeni sistemden en İyi şekilde faydalanmak için en İyi işletim sisteminin hangisi olduğu sorusunu kendinize mutlaka sormalısınız. Günümüzün modern PC'leri üzerinde kullanılan en yaygın işletim sistemi olan Windows XP, Windows XP Home Edition ve Windows XP Professional şeklinde ikiye ayrılmaktır.

Herhangi bir teknolojik "sıçrama" yapılması planlandığında, genellikle yazılımların en son sürümleri tercih edilir. Ancak üzerinde durulan konu işletim sistemi olduğunda, seçimi belirleyen daha önemli detaylar bulunduğunu da unutmamalısınız. Örneğin, PC ile genel kullanım alışkanlıklarını her zaman göz önünde bulundurmanız, belli bir sürüm tarafından sağlanan İyileştirmelerin diğer sürümlere göre neler olduklarını tam olarak bilmeniz gerekmektedir.

Normal bir kullanım sırasında, komplike fonksiyonların büyük çoğunluğu devreye girmezler. Bu yüzden, kullanacağınız işletim sistemine karar verirken zengin fonksiyon seçeneklerine kanmamanız gerekli. Bir işletim sisteminin çok sayıda farklı özellik sunuyor olmasına elbette ki kimse hayır diyemez; ancak asıl önemli olan, mevcut özelliklerin kullanıcının işine gerçek anlamda yarayıp yaramadıklarıdır.

Diğer yandan, eğer bilgisayarı oyun oynamak, film izlemek veya müzik dinlemek için kullanıyorsanız, mümkün olabildiğince güncel bir işletim sistemine sahip olmanızda yarar var. Genellikle "eğlence" programları olarak adlandırılan bu tip yazılımlar, çoğu zaman güncel bir işletim sisteminin varlığına ihtiyaç duyarlar. Eğer üst düzey bir programı Windows 98 altında kullanmaya kalkışırsanız, alacağınız verim de normalin allında kalacaktır. Böyle bir durumda, günümüzün en güncel işletim sistemi olan Windows XP'yi tercih etmenizde büyük yarar var. Peki ama Windows XP'nin Home sürümünü mü, yoksa Professional sürümünü seçmeliyiz? İşte, bu konuda bilmeniz gerekenler...

KULLANICI ARAYÜZÜ
Hangi sürümü kullanıyor olursanız olun, Windows XP size grafik tabanlı bir kullanıcı arayüzü sunacaktır. Yani işletim sisteminin temelini pencereler, bu pencerelerin üzerinde bulunan düğmeler, farklı program ve dosyaları ayırt etmemizi sağlayan simgeler ve fare işaretçileri oluşturmaktadır. Tüm bu grafik öğeleri, PC ve kullanıcı arasında kolay ve rahat bir diyalog sağlanmasına katkıda bulunurlar.

Başta işletim sistemleri olmak üzere hemen her türlü yazılımda, yeni bir sürüm geliştirilirken öncelikli olarak grafik arayüz elden geçirilir. Arayüz üzerinde yapılan değişiklikler yapıları icabı hemen dikkat çekmeseler bile, kısa bir kullanım süresi sonrasında kendilerini kolayca hissettirmektedirler. Örneğin, Windows 95 ile ilk kez tanıştığımız günlerde, farenin sağ tuşunun kullanabilmek büyük bir devrim şeklinde değerlendirilmişti. Tabii bize bu imkanı sunan, geliştirilmiş kullanıcı arayüzünden başka bir şey değildi.

Şimdi gelelim Windows XP'ye... Konu grafik tabanlı kullanıcı arayüzü olduğunda, Windows XP Home ve Windows XP Professional arasında önemli bir fark görmeniz mümkün değil. Ancak bu iki sürümün tamamen iki ayrı kullanıcı grubunu memnun etmek için geliştirildiğini düşünürsek, farkları bulmamız da kolaylaşacaktır. Örneğin Windows XP Home'u ele alalım... Bu sürümün kolay kullanılabilen grafik arayüzü, genel işlemleri daha kolay ve etkili bir şekilde yapmamızı sağlar. Ayrıca dijital fotoğrafların yönetimi ve sabit diske aktarılması, resimlerin organize edilmesi ve paylaşımı, video oluşturmak ve izlemek için geliştirilen özel fonksiyonlar da bu sürümde yer almaktadır.

Çünkü Windows XP Home, özellikle ev kullanıcılarını hedeflemekledir ve içerdiği fonksiyonlar da bu doğrultuda geliştirilmiştir.

Bilgisayarın paylaşımı ve ev içinde kullanılacak küçük bir ağ oluşturmak için gereken fonksiyonlar, basit ve anlık mesajlaşma (instant messaging) programları ve internet tarayıcısı da, yine Windows XP'nin bu sürümünde bulunabilecek özellikler arasındadır. Eğer bir kullanıcı işletim sistemi ile çalışırken önemli ya da önemsiz bir sorunla karşı karşıya kalırsa, kolaylıkla teknik destek alma şansına da sahip olabilir. Kısacası Windows XP'nin Home sürümü, bir ev kullanıcısının her türlü ihtiyacını karşılayabilecek özelliklere sahiptir.

WİNDOWS XP PROFESSIONAL
WindowsXP'nin Professional sürümü, yukarıda Windows XP Home için bahsettiğimiz tüm özellikleri eksiksiz olarak içermektedir. Ancak bu sürüm, özellikle şirket ortamları için geliştirilmiş bir takım farklı fonksiyonlara da sahiptir. Örneğin Windows XP Professional, bilgilerin yönetiminde daha fazla güvenlik sağlamak amacıyla geliştirilen güvenlik fonksiyonları ile güçlendirilmiştir. Gizli kalması gereken dosyaları korumak ve şirkete ait bilgilerin maksimum güvenliğini sağlamak için şifreleme yöntemlerinden yardım alabilirsiniz.

Windows XP Professional, kullanıcıların her türlü üst düzey ihtiyaçlarına cevap verebilir. Örneğin Windows XP'nin bu sürümünü kullanıyorsanız, başka bir bilgisayara uzaktan erişmeniz mümkün olacaktır. Yani işyerinizdeki bilgisayarın başında otururken evinizdeki bilgisayara bağlanmanız ve gerekli bilgileri almanız son derece kolaydır.

Windows XP Professional'ın sunduğu önemli bir özellik de, hiç kuşkusuz multi işlemci desteğidir. Daha çok özel ihtiyaçlar için kullanılan çok işlemcili (birden fazla işlemci ile donatılan) sistemler, Professional sürümü ile son derece uyumlu bir biçimde çalışabilirler.

İNTERNET
Windows 95'ten takipçisi Windows 98'e ve Windows XP'ye gelin inceye kadar geçen süre boyunca, Microsoft'un öncelikli hedefi internet erişimini ve ağ kullanımını mümkün olduğunca basit ve hızlı hale getirmek oldu. Bu nedenle Windows XP'nin her iki sürümünde de, internete bağlanmak ve sayfalar arasında gezinmek son derece kolay ve zahmetsiz...

Windows XP için internet bağlantısının daha farklı bir anlamı da var. Diyelim ki Windows XP'yi sisteminize kurdunuz ve kullanmak için hazırsınız. Tam da bu noktada, karşınıza işletim sistemini aktive etmeniz gerektiğini söyleyen bir mesaj çıkacaktır. Çünkü Windows XP'nin her iki sürümü de, satın aldığınız işletim sistemini internet üzerinden aktive etmenizi gerektirir. Eğer aktivasyon işlemini tamamlamazsanız, bir süre sonra Windows XP'yi kullanmanız da mümkün olmayacaktır.

Windows XP ile her türlü internet bağlantı tipini kullanma şansına sahipsiniz. Basit bir modem yardımıyla dial-up bağlantı kurabileceğiniz gibi, ADSL (Asymmetric Digital Subscriber) veya kablo gibi çok daha hızlı bağlantı tiplerini de sorunsuz bir biçimde kullanabilirsiniz.

Şimdi de internet konusuna multimedya penceresinden bakalım... Multimedya fonksiyonları açısından, her iki sürüm de oldukça başarılı. Internet üzerinde yayın yapan radyo istasyonlarına ve televizyon kanallarına bağlantılar ve her türlü multimedya dosyası için sunulan sınırsız destek, hem Professional hem de Home sürümlerinde yer alıyorlar. İki sürüm de, multimedya dosyalarını oynatmak için Windows Media Player'ı kullanıyor.

Windows XP'nin her iki sürümünde de, e-posta alıp göndermek için kullanacağınız Outlook Express programını bulabilirsiniz. Bu programı zaten yakından tanıdığınız için ayrıntılı bir açıklama yapmamıza gerek yok. Sadece, Outlook Express ile her türlü e-posta ihtiyacınızı karşılayabileceğinizi hatırlatmak yeterli olacaktır.

Kısacası Windows XP, hangi sürümü kullanıyor olursanız olun, internet bağlantısı konusunda en büyük yardımcınız olmayı başaracaktır. Yani internete bağlanmak için şu ya da bu sürümü tercih edin gibi bir tavsiye yapmak asla doğru olmaz.

Peki ama Windows XP kullanmak için nasıl bir sisteme ihtiyacımız var? İşte, bu işletim sistemi için gereken donanım özellikleri...

DONANIM KONUSU
Yoğun olarak kullanılan bir işletim sisteminin yeni sürümü (ya da sürümleri) piyasaya çıktığında, donanım üreticilerinin büyük kısmı da ürünleri için geliştirdikleri sürücüleri güncellemek zorunda kalırlar. Bu durum, özellikle Windows XP ile birlikte çok daha net bir biçimde ortaya çıktı. Örneğin birkaç yıl önce satın aldığınız bir modeminiz var ve bilgisayarınıza Windows XP'nin iki sürümünden birisini kurdunuz... Eğer gerekli sürücüleri modemle birlikte gelen CD içerisinde ararsanız, büyük bir hayal kırıklığı yaşarsınız. Çünkü bu CD büyük ihtimalle Windows 98 sürücülerini içermektedir ve Windows 98 sürücüleri de Windows XP ile uyumlu değildir. Peki ama bu tip bir sorun karşısında ne yapmamız gerekiyor? Tabii ki, modemin üreticisinin web sitesini ziyaret etmeli ve ürün için geliştirilen yeni Windows XP sürücülerini bilgisayarımıza indirmeliyiz. Kurulum işlemini de bu sürücüler yardımıyla yapmalıyız. Yeni nesil donanımlarda ise, sürücü CD'leri zaten Windows XP sürücülerini içerirler.

Biraz da Windows'un eski sürümlerinden tanıdığımız "Tak ve Kullan" özelliğinden bahsedelim. Bu özellik, işletim sistemi veritabanına kayıtlı olan donanımların sürücü kurulumu gerektirmeden kullanıma hazır hale gelmelerini sağlamaktadır. Windows XP'nin bu konuda son derece başarılı olduğu söylenebilir; çünkü veritabanı içerisinde binlerce donanım bulunmaktadır. Eğer hangi donanımların Windows XP tarafından sorunsuzca desteklendiğini öğrenmek isterseniz, Microsoft'un resmi internet sitesini ziyaret edebilir ve "Hardware Compatibility List" (HCL - Donanım uyum listesi) bölümüne göz atabilirsiniz.

Bir de küçük hatırlatma... Yıllar önce satın aldığınız bazı donanımlar, Windows XP tarafından kesinlikle desteklenmiyor olabilirler. Yani bu tip donanımlar için uygun bir sürücü bulma şansınız bulunmayabilir. Bu yüzden donanımları sisteme eklemeye başlamadan önce, kesinlikle yukarıda bahsettiğimiz "Hardware Compatibility List" bölümünden yardım almalısınız.

Windows XP'yi, hangi sürümü kullanıyor olursak olalım, her türlü sisteme kurabilir miyiz? Ne yazık ki hayır! Windows XP'nin sorunsuz ve kabul edilebilir bir hızda çalışması için, en azından Pentium III veya dengi bir işlemciye (1 GHz ve üzeri hızlarda çalışan), 128 MB belleğe, CD ya da DVD sürücüye, minimum 3 GB depolama alanına ihtiyaç duyulur. Ancak bu durum, işletim sisteminin daha düşük konfigürasyonlarda çalışmayacağı anlamına da gelmez. Tabii güçsüz bir bilgisayar üzerine kurulmuş olan Windows XP ile çalışırken bilgisayarınızın çok yavaşladığını görebileceğinizi; hatla bazı durumlarda kilitlendiğine bile şahit olabileceğinizi asla aklınızdan çıkartmamalısınız. Özellikle video dosyalarını düzenlemek amacıyla kullanılan ve Windows XP ile birlikte gelen Movie Maker gibi bir uygulama ile çalışacaksanız, güçlü bir sisteme sahip olmanızda büyük yarar var.

Kısacası Windows XP kurmak gibi bir niyetiniz varsa, öncelikli olarak sistem konfigürasyonunuzu gözden geçirmeniz gerekecektir. Eğer bilgisayarınızın Windows XP'yi sorunsuz olarak çalıştıramayacağını düşünürseniz, bu durumda daha az kaynağa ihtiyaç duyan Windows 98 ile yola devam etmeniz çok daha mantıklı bir hareket olabilir. Ayrıca modem, ekran kartı ya da ses kartı gibi donanımların Windows XP tarafından desteklenip desteklenmediklerini kontrol etmeyi de asla ihmal etmemelisiniz. Aksi halde uyumsuz donanımları kullanmanız mümkün olmayabilir.

MULTİMEDYA KONUSU
Windows XP Home ya da Professional PC'nizi "internete açılan bir pencere" ye dönüşmekle kalmazlar, multimedya öğeleri için de sofistike bir cihaz haline getirirler. Yeni Windows Media Player, tek bir programda müzik CD'si okuyucusunu, MP3 çaları, DVD oynatıcıyı ve radyoyu bir araya getirmektedir. Programın arayüzü son derece ilgi çekidir ve gerektiğinde kişiselleştirilebilir.

Media Player, tüm Windows XP bileşenleri gibi sürekli olarak güncellenmektedir. Yapılan güncellemelerin başlıca amacı ise, yeni dosya formatlarının program tarafından desteklenmelerini sağlamak şeklinde özetlenebilir. Windows Media Player, tüm güncellemeleri sizin için otomatik olarak internetten indirme yeteneğine sahiptir. Ancak dileyen kullanıcılar, güncellemeleri indirme ve yükleme işlemini kendileri de gerçekleştirebilirler.

Gelelim Media Player'ın tek dezavantajına... Program, sunduğu üstün özellikler İçin son derece güçlü bir sistem gerektirmektedir. Yani sorunsuz bir multimedya keyfi, ancak ve ancak yeni nesil bir PC ile mümkün olabilir.

EN GÜÇLÜYÜ İSTEYENLER İÇİN 64 BİT WİNDOWS XP
Bu yazıda, Windows XP'nin Home ve Professional isimli iki farklı sürümünden bahsettik; çünkü günümüzde kullanılan yeni nesil bilgisayarların büyük kısmında bu iki işletim sisteminden birisine rastlıyoruz. Ancak bahsedilmesi gereken farklı bir sürüm daha bulunduğunu da bilmenizde yarar var Şirketlere en yüksek hizmeti ve en komplike teknik işlemler için gereken özellikleri sunmak amacıyla geliştirilen Windows XP 64 Bit. Intel'in Itanium serisi işlemcileri üzerine kurulu olan bu sürüm, hem daha yüksek bir veri iletimi hızı sunuyor; hem de mobil cihazlarla mükemmel bir uyum sergiliyor.

Eğer CAD (Computer Aided Design - Bilgisayar destekli tasarım) uygulamaları ile yakından ilgileniyor ve bu uygulamalar için maksimum performansa ulaşmak istiyorsanız, tercihinizi Windows XP 64 Bit sürümünden yana kullanabilirsiniz. Ancak unutmayın; bu sürüm daha çok profesyonel amaçlar için geliştirilmiştir ve ev ya da küçük ofis kullanıcılarına verebileceği çok fazla ek özellik yoktur.