İlk Yardım

ÇIĞ ÖNCESİNDE

• Öncelikle çığ bölgelerine yeni yerleşim birimleri kurulmamalı.

• Çığ ve sel yataklarında var olan yapılar derhal kaldırılmalı.

• Mevcut yapılar, çığ bölgesinden kaldırılana kadar sigortalanmalı.

• Yamaçlardaki orman ve bitki örtüsü çığ düşmesini azaltır. Bu nedenle, çığ vadilerinde ağaç ve bitki örtüsünün ortadan kaldırılması, ormanın tahrip edilmesi çığ tehlikesini artırır. O halde, ormanlar tahrip edilip çığ güzergâhı yaratılmamalı.

• Çığı oluşturan arazi ve hava şartları öğrenilmeli.

• Hava, yol durumu ve çığ tehlikesi hakkında düzenli olarak bilgi veren kaynaklardan yararlanılmalı.

• Kar yağan aylarda, hava ve yol durumu raporları dikkatlice izlenmeli.

• Çığ güvenliği ile ilgili bilgi edinilmeli.

• Önlem alınmalı ve herhangi bir kuşku durumunda tehlikeli bölgeyi derhal terk edebilecek şekilde hazırlık yapılmalı.

• Çığ oluşmadan önce yapılması gereken en önemli uygulama boşaltma planının yapılmış olmasıdır. Bu planda şu konular yer almalıdır:

• Boşaltılacak alandaki tüm tehlikeli patikaların tanımlanmış iyi bir çizimi,

• Boşaltma sırasında emirleri verecek ve bunları uygulayacak kişilerin isimlerinin listesi,

• Boşaltma sırasında izlenecek iletişim ve alarm işlemlerinin belirlenmesi,

• Acil kaçış yolları, toplanma alanları, park yerleri ve etkilenen insanların geçici olarak iskân edileceği yerlerin saptanması ve her an kullanıma hazır halde bulundurulması,

• Boşaltılan alanlardaki güvenliği sağlayacak ve diğer problemleri çözecek şekilde bazı yasaklamaların ve kuralların konulması.

• Yakındaki yollarda çığ uyarı işaretleri, yolları çığ olma durumunda kapatacak elle veya otomatik olarak çalışan engellerin kurulması şarttır.

• Tehlikeli yamaçlardan sürekli uzak durmak en akılcı yoldur.

• Çığ olan veya olma ihtimali bulunan yamaçlarda ağaç kesimine son vermek ve bunu yasal yollarla sağlamak.

• Daha önce çığ olduğu bilinen yerlere, av veya herhangi bir amaçla gitmemeleri için uyarmak gereklidir.

ÇIĞA YAKALANIRSANIZ

Eğer Dışarıda Bulunuyorsanız:

• Çığ başladığında, çığın büyüklüğüne, hızına, patikanın genişliğine, çevredeki araçlara ve daha güvenli yerlere bağlı olarak o alandan çok hızlı bir şekilde ayrılmaya karar vermek.

• Çığın daha yavaş, yüksekliğinin az olduğu kenar kısımlarına ulaşmaya çalışmak.

• Ses ve ses kaynakları ile insanları uyarmaya çalışmak.

• Kayak yapıyorsanız, kayak takımını çıkarıp atarak, sabit ağaç, kaya veya başka bir cisme tutunmaya çalışmak.

• Kırılmış ağaç ve kaya parçalarından korunmaya çalışmak.

• Yerden destek alarak yüzme hareketi yaparak akan karın üstünde kalmaya çalışmak.

• Ağzı sıkıca kapatmak, mümkünse kafa kar altında kaldığı anda uzun süre nefesi tutmaya çalışmak.

• Akış sırasında bacaklar ve kollar birbirine yapıştırılarak oturma pozisyonu almak, çığ durmadan kısa süre önce bacaklar ile yeri sertçe iterek (zemin sert ise) kalkmaya çalışmak.

• Çığ durmadan önce mutlaka bir el yüzün önünde, diğer eli baştan yukarıda tutmak ve kar altındaki zaman boyunca hayati önem taşıyacak olan nefes alınan boşluğu (hava kesesi) genişletmek ve başı sağa sola çevirmeye çalışmak.

• Karda ses iletimi az olmasına rağmen eğer yüzeye yakın olduğunuzu hissediyorsanız yada bu varsayımı ihmal etmemek için bağırmak faydalı olabilir.

• Araştırmalara göre, sırt çantası taşıyanların çığın topuğu civarında yüzeyde kalma şansları taşımayanlardan daha fazladır.

• Çığa maruz bölgelerde yaşanıyor ise üzerimizde metal bulundurmak uygun olacaktır. Çünkü metal parçası detektörle aramayı kolaylaştıracaktır.

• Çığa maruz bölgelerde çalışma yapanlar yanlarında taşıyacakları en az 15- 20 metre uzunluğunda (tercihen kırmızı renkli) hafif ve sağlam ip bulundurmalı, çığ sırasında kendisine bağlı olmayan ucu serbest bırakmak suretiyle yerinin belirlenmesini sağlayacaktır.

• Çığa maruz bölgelerde çalışma yapanlar, çığ sırasında yerinin belirlenmesini sağlamak için kendiliğinden şişebilen balon taşınması yararlı olacaktır.

Eğer Bir Aracın İçinde Bulunuyorsanız:

• Aracın kapı ve pencereleri kapatılmalıdır.

• Motoru durdurup, ışıklar söndürülmeli

• Araçtaki oksijen miktarını korumak için sigara içmemeli, kibrit yakmamalı

• Telsiz varsa çağrı yapılmalı ve alıcı konumunda sürekli açık tutulmalı

• Dışarı ses ve ışık verecek herhangi bir alet faydalı olabilir

• Araçta çubuk vb. alet var ise kar içine yukarı doğru batırıp kurtarma ekiplerinin çubuğu görmelerini ümit etme şansı olabilir

• Çığa maruz bölgelerde çalışma yapanlar araçlarında temiz hava tüplü maske ile kendiliğinden şişebilen balon bulundurmaları yerinde olur.

• Son olarak da aracı çevreleyen karı kazımak, yaşam alanını genişletmek açısından yararlıdır. Ancak kişi kendini güvende hissetmiyor ise araç içinde beklemek daha emniyetlidir.

• Araçta yukarıda belirtilen davranışları yerine getirebilmek için gerekli olan araç-gereç ve malzemelerin bulundurulması gerekir.

 

ÇIĞDAN SONRA

Çığ olduktan sonra en kısa zamanda ilgili kişi ve kurumlara haber verilerek yardımın kısa sürede ulaşması sağlanır. Bunlar Valilik bünyesindeki kurumlar (Sivil Savunma Arama Kurtarma Ekipleri, 112 Acil Yardım, Polis, İtfaiye, Jandarma vb.) ve bölgeye en yakın Askeri Birliklerdir.